Artikelen

De School van Athene van Raphael en de Accademia Platonica van Ficino (2020)
The most famous philosophers of ancient times move within an imposing Renaissance architecture’. Zo kondigt het Vaticaans Museum De School van Athene in de Stanza della Segnatura te Rome aan. Maar als dat zo is, wat doen dan de Perzische Zoroaster, de Egyptische sage Hermes Trismegistos, de tijdgenoten Bramante (1444-1514), de hertog van Mantua (1500-1540) en Marsilio Ficino (1433-1499) op het fresco van Raphael (1483-1520)? En als we Giorgio Vasari (1511-1574) mogen geloven: waarom zijn de evangelisten op het fresco afgebeeld tussen de ‘most famous philosophers of ancient times’?
Voor het volledige artikel klik hier.

De vrijmetselarij: Adam of bouwgildes (2016)
De oorsprong van de vrijmetselarij zou bij de middeleeuwse bouwgildes liggen. De geestelijke vaders van de vrijmetselarij  zouden de tekenen des tijds goed hebben verstaan ‘toen ze een inwijdingsgenootschap creëerden, waarin ze tolerantie en individuele zedelijke vorming in het licht der rede centraal stelden’. Maar de bouwgildes en het licht der rede staan niet centraal in de oorspronkelijke Constitutie van Desaguliers en Anderson uit 1723. Volgens de Constitutie is de oorsprong van de vrijmetselarij nota bene bij Adam te vinden. En het doel van de drie-graden inwijding is niet het licht der rede, maar het terugvinden van het verloren meesterwoord. Hoe zit dit? Vrijmetselaars.

Gerard Mercator, Abraham Ortelius, Justus Lipsius en Hermes (2016)
In het Plantin-Moretus museum in Antwerpen ligt een enigszins beduimeld handschrift: Het Corpus Hermeticum uit ca. 1580. Vermoedelijk was Christoffel Plantijn (ca. 1520-1589) van plan om deze vertaling uit te geven, maar heeft hij dat vanwege de katholieke repressie niet gedaan. Toch vond het Corpus Hermeticum zijn weg in de zestiende eeuw in de Lage Landen: Gerard Mercator, Abraham Ortelius en Justus Lipsius citeren uit het Corpus. Waar is de invloed van Hermes Trismegistos terug te vinden in het werk van Mercator, Ortelius en Lipsius? Plantijn.

Ornias en Beëlzebub in Het Testament van Salomon
Dat de oude joden niet aan magie deden is een groot misverstand. In de tijd van Jezus werd koning Salomon gezien als een groot magiër. Hij zette de demonen in bij de tempelbouw. Aldus Het Testament van Salomon.
Voor het volledige artikel klik Ornias.

Hieros gamos tussen JHWH en zijn Asjera?Hieros_gamos
Definitie hierogamie en theogamie
Allereerst de definitie van de hieros gamos. Men kan twee soorten onderscheiden, namelijk theogamie en hierogamie. Theogamie is een heilig huwelijk tussen de god en de godin, over het algemeen ritueel nagespeeld door de koning en de koningin. In dit geval vertegenwoordigen zowel de koning als de koningin de godheden. De andere vorm wordt hierogamie genoemd.
Voor het volledige artikel klik Hieros Gamos.

Januari 2012
Christus – de Boeddha van het mededogen
Het verdwenen christendom in de Oriënt
Wie weet wat de ‘maronitische kerk’ is? Of het ‘nestoriaanse christendom’, dat ooit een wereldkerk was langs de zijderoute? Zoals ook de manicheese kerk. Waar zijn ze gebleven?
Voor het volledige artikel klik Christus – de Boeddha.

Oktober 2011
Het klassieke hermetisme
Aanhangers van het hermetisme in de eerste eeuwen na Christus moeten optimisten zijn geweest. Waar het Griekse denken tendeert naar een breuk in de schepping, beweren de hermetici dat de kosmos – dat is hemel en aarde – vol is van God. Dat moet ook wel want de hermetici doen aan magie.
Voor het volledige artikel klik hier.

Esoterische vrijages in de gouden eeuw
Waar haalde Willem van Orange zijn streven naar godsdienstvrijheid vandaan in een tijd die godsdienstig tamelijk intolerant is? Er zijn goede redenen om aan te nemen dat hij geïnspireerd is door esoterisch gedachtengoed.
Voor het volledige artikel klik Esoterische vrijages.

Magie is van alle tijden
Als een God een boer laat worden wij ziek. Serieuze magie begint met de wetten van de correspondenties. De idee is dat de mens een microkosmische afbeelding is van de macrokosmos.
Voor het volledige artikel klik Magie is van alle tijden.

Christus – de Heer van deze kosmos
In het vroege (Griekse) christendom is het helemaal niet zo gek om de wereldontwikkeling te denken in termen van een reeks van opeenvolgende werelden (kosmoi). Onze kosmos is de materiële kosmos, de volgende kosmos is een geestelijke kosmos of het Nieuwe Jeruzalem.
Voor het volledige artikel klik Christus – de Heer.

Het manicheese etherlichaam
In Contra Faustum doet Augustinus (354-430) een merkwaardige uitspraak. Hij verwijt de manichese bisschop Faustus en de manicheeërs in het algemeen dat zij met hun ‘vleselijke zintuigen’ (carnalis sensis) het kwaad kunnen zien in slangen, vuur, vergif etc. en het goede in plezierige bloemen, aangename geur en zonlicht.
Voor het volledige artikel klik Het Manicheese etherlichaam.

Leerden de katharen de reïncarnatie?
Dat de katharen de reïncarnatie leren wordt door vriend en vijand als feit beschouwd. Toch zijn hier ernstige vragen bij te stellen. In de geschriften van de katharen zelf horen we er niets over – des te meer in de polemieken van de tegenstanders en de inquisitieverslagen.
Voor het volledige artikel klik Leerden de katharen de reïncarnatie.

De schepping volgens de Koran
‘Wees!’
Allah schept door het Woord. Wanneer Allah zegt ‘Wees’, dan is het er (6:73). Het scheppen wordt in de Koran beschreven als het scheiden van een reeds bestaande oermassa. Allah schept niet uit het niets, zoals het christendom leert. Het scheppen uit het niets schept (creatio ex nihilo) is een ‘uitvinding’ van de kerkvaders.
Voor het volledige artikel klik De schepping.

Beelden van Jezus in het esoterische discours
In het midden van de negentiende eeuw viert het rationalisme en het materialisme haar triomfen met bijvoorbeeld Darwin en Karl Marx. De historisch-kritische bijbelexegese ontstaat met godsdienstwetenschappers als David Friedrich Straus (1808-1874) en Ernst Renan (1823-1892). Zij ontwikkelen het historische Jezusbeeld.
Voor het volledige artikel klik hier.

Contact

John van Schaik
Hendrik Consciencestraat 9
B-8530 Harelbeke
België
Tel. (0032)(4)76092195
johnvschaik@skynet.be

John van Schaik

Dr. John van Schaik is afgestudeerd op middeleeuwse mystiek en gepromoveerd op de katharen en de manicheeërs. Hij heeft veel gepubliceerd over gnostieke, mystieke en esoterische onderwerpen.

Esoterie

Het begrip esoterie staat voor het geloof in een kenbare geestelijke wereld die invloed heeft op de zichtbare wereld en andersom. Er is geen scheiding tussen stof en geest (monisme). De mens (mikrokosmos) beïnvloedt de geestelijke wereld (makrokosmos) en andersom.

Back to Top